Przydział

„Alternatywy 4”, odcinek 1: „Przydział” to początek jednej z najlepszych polskich komedii wszech czasów. W pierwszym odcinku serialu Stanisława Barei nowe osiedle na warszawskim Ursynowie dopiero wyrasta z ziemi, a o upragnione mieszkanie walczy cała kolejka kandydatów. Zanim zamieszkają w nim lokatorzy, na scenę wchodzi człowiek, który będzie chciał nimi rządzić: Stanisław Anioł.

O czym jest odcinek „Przydział”?

Na Ursynowie powstają nowe bloki, a prezes spółdzielni mieszkaniowej jest oblegany przez ludzi czekających na przydział. Gdy w spółdzielni niespodziewanie pojawia się ekipa telewizyjna, zwykła sprawa urzędowa nabiera tempa. Powstały reportaż ogląda szef jednego z kandydatów, Cichockiego, i wstrzymuje mu przydział mieszkania zakładowego.

Równolegle poznajemy Stanisława Anioła (Roman Wilhelmi), działacza miejskiego komitetu PZPR w Pułtusku. Szykuje się do przeprowadzki do stolicy na „eksponowane stanowisko”: ma zostać gospodarzem domu w jednym z ursynowskich bloków. Jego pojawienie się daje początek historii, która przez kolejne osiem odcinków zamieni sąsiedzki blok w miniaturę państwa.

Dlaczego warto zacząć od „Przydziału”?

• To idealne wprowadzenie do serialu. Pierwszy odcinek ustawia świat „Alternatyw 4”: kolejki po mieszkania, urzędnicze układy i drobną władzę, która potrafi być groźniejsza od wielkiej.
• Poznajesz bohaterów od początku. Na ekranie widać już plejadę aktorów, którzy zagrają mieszkańców bloku, m.in. Witolda Pyrkosza, Zofię Czerwińską, Jerzego Kryszaka, Kazimierza Kaczora, Mieczysława Voita, Wojciecha Pokorę i Stanisławę Celińską.
• Satyra, która się nie starzeje. Bareja pokazuje absurdy PRL-u tak, że śmieje się dziś także widz, który nie pamięta kolejek po przydział.

Obsada i twórcy

Reżyseria: Stanisław Bareja
Scenariusz: Stanisław Bareja, Janusz Płoński, Maciej Rybiński
Muzyka: Jerzy Matuszkiewicz
W rolach głównych: Roman Wilhelmi (Stanisław Anioł), Witold Pyrkosz (Józef Balcerek), Zofia Czerwińska (Zofia Balcerek), Jerzy Kryszak (Zdzisław Kołek), Kazimierz Kaczor (Zygmunt Kotek), Mieczysław Voit (prof. Ryszard Dąb-Rozwadowski), Wojciech Pokora (docent Zenobiusz Furman), Stanisława Celińska (Bożena Lewicka)

Informacje o odcinku

• Serial: Alternatywy 4, sezon 1, odcinek 1 z 9
• Czas trwania: ok. 60 minut
• Rok produkcji: 1983
• Pierwsza emisja w TVP1: 30 września 1986
• Gatunek: komedia satyryczna, obyczajowa

Serial kręcono w prawdziwym bloku przy ul. Marii Grzegorzewskiej 3 na warszawskim Ursynowie. Choć był gotowy już w 1983 roku, na ekrany trafił dopiero trzy lata później ze względu na cenzurę, a w 2014 roku TVP pokazała jego cyfrowo odrestaurowaną wersję.

Oglądaj dalej: w odcinku „Przeprowadzka” lokatorzy mają już przydziały, ale budowa bloku stoi w miejscu, a dwaj z nich dostają przydział na to samo mieszkanie.